MORSOWANIE czyli kąpiele w zimnej wodzie

MORSOWANIE czyli kąpiele w zimnej wodzie

Morsowanie to niezwykle popularna w ostatnim czasie forma spędzania czasu wolnego. W dużym uproszczeniu polega na krótkotrwałym zanurzeniu w zimnej wodzie: jeziora, morza, rzeki itp. Praktykowana od jesieni do wiosny uprawiana najczęściej w większych grupach.

 

Efekty biologiczne jakie występują podczas stosowania zimnej kąpieli są uzależnione od:

*zakresu temperatur wody,
*prędkości ochłodzenia tkanek,
*wrażliwości organizmu.

Zimno w zależności od parametrów może powodować zniszczenie tkanek zmienionych patologicznie ale i pobudzać procesy fizjologiczne.

Jednym z podstawowych funkcji organizmu jest utrzymanie względnie stałej temperatury ciała, organizm zostaje wystawiony na próbę w momencie nagłego schłodzenia.

Największa utrata ciepła dotyczy części ciała, które mają stosunkowo dużą powierzchnię w stosunku do swojej objętości (dotyczy to szczególnie palców rąk i stóp) – utrata ciepła w palcach jest ok. dziesięciokrotnie większa niż w tułowiu.

Fizjologicznym mechanizmem obronnym występującym w organizmie ludzkim w odwecie na działanie zimna jest produkcja ciepła w wyniku drżenia mięśniowego.

Dodatkowym mechanizmem uruchamianym w reakcji na długotrwałe lub krótkotrwałe lecz intensywne działanie zimna jet reakcja hormonalna, która powoduje wzrost przemiany tkankowej oraz podwyższenie ciepłoty tkanek.

 

Zimno i jego działanie na organizm ludzki przebiega dwuetapowo:

1 FAZA: niedokrwienie, ischemia: dochodzi do

*natychmiastowego zwężenia naczyń,
*zmniejszenia ukrwienia skóry (skóra blednie w miejscu zadziałania zimna)
*skurcz naczyń prowadzi do ograniczenia przepływu krwi przez skórę – to powoduje ograniczenie utraty ciepła.

Efektem działania zimna jest także:

*zwiększenie lepkości krwi,
*obniżenie temperatury skóry mięśni i stawów,
*zmniejszenie przemiany materii,
*zmniejszenie przewodnictwa nerwowego,
*podwyższenie progu bólowego,
*zwiększenie napięcie mięśni szkieletowych,
*zwiększa napięcie naczyń,
*zwiększa ciśnienie tętnicze i żylne.

Po 3-5 minutach od zadziałania zimna rozpoczyna się druga faza czyli reperfuzja.

morsowanie

2 FAZA reperfuzji: dochodzi do

*rozszerzenia naczyń,
*zwiększa się ukrwienie skóry w postaci rumienia i wzrostu ocieplenia skóry (rozszerzenie naczyń jest tym intensywniejsze im reszta ciała jest relatywnie ciepła)

Zmiana ta jest widoczna szczególnie na twarzy, w okolicach nosa i uszy, a także w okolicy dłoni i stop, w okolicy rzepki, wyrostków łokciowych, paliczków i pewnych okolic klatki piersiowej.
*wzrasta temperatura schłodzonych tkanek,
*zwiększa się przemiana materii w części rdzeniowej,
*obniża napięcie mięśni szkieletowych,
*zmniejsza napięcie ścian naczyń,
*obniża ciśnienie tętnicze i żylne

Ciekawostką może być fakt iż zimno to najsilniejszy środek przeciwbólowy, jakim dysponuje współczesna medycyna, poprawia zakres ruchomości w stawach, wpływa korzystnie na poprawę nastroju chorych, znosi uczucie zmęczenia.

 

Przeciwskazania do stosowania zimnych kąpieli:

*niewydolność krążeniowo-oddechowa, ciężkie przypadki dusznicy bolesnej spontanicznej, przecieki żylno-tętnicze w płucach, ostre schorzenia dróg oddechowych różnego pochodzenia,
*przebyty bądź zagrażający zawał serca i/lub mózgu,
*wady aparatu zastawkowego serca w postaci zwężenia zastawek półksiężycowych aorty czy zastawki dwudzielnej,
*zaburzenia rytmu serca przy jego częstości powyżej 200 uderzeń na minutę,
*ostre choroby infekcyjne i wirusowe, a także niewyjaśnione stany gorączkowe,
*zagrożenia zatorami oraz zakrzepami w układzie żylnym,
*otwarte rany i owrzodzenia,
*zmiany miażdżycowe oraz troficzne układu naczyniowego utrudniające lub
uniemożliwiające jego prawidłową reakcję na oziębienie,
*choroby przebiegające z nietolerancją zimna,
*ciąża,
*niedoczynność tarczycy,
*wyniszczenie i wychłodzenie organizmu,
*stosowanie leków, zwłaszcza neuroleptyków,
* stosowanie alkoholu przed lub w trakcie ekspozycji na niską temperaturę,
*wiek powyżej 65 roku życia,
*padaczka

 

Przygotowanie do morsowania:

Przed wejściem do zimnej wody należy wykonać krótkotrwałą rozgrzewkę ok. 10 minut
Rozgrzewka nie powinna obciążać organizmu, a jedynie przygotować mięśnie do zimnej kąpieli i poprawić ukrwienie.

Po wejściu do wody może dojść do szoku termicznego, który jest fizjologiczną reakcją.
Gwałtowne ochłodzenie organizmu stanowi obciążenie dla serca i płuc,
Może dość do: tachykardia, hiperwentylacja, zmniejszoną zdolność wstrzymywania oddechu, zmniejszoną wydajność pływania.

W najgorszym wypadku może powodować nawet śmierć. W Wielkiej Brytanii notuje się 400-1000 zgonów rocznie, związanych z kąpielami w zimnej wodzie. Przyczynami są zwykle zawał serca i niewydolność krążenia, zaburzenia przepływu krwi w mózgu i zaburzenia rytmu serca wywołane przez autonomiczny układ nerwowy.

W czasie nagłego ochłodzenia dochodzi do wzrostu stężenia we krwi hormonów stresu. W celu pobudzenia produkcji ciepła dochodzi do pojawienia się dreszczy i nasilenia termogenezy drżeniowej. Drżenie mięśniowe obniża z kolei zdolność do podejmowania wysiłku poprzez zmniejszenie koordynacji mięśniowej oraz związane z pracą mięśni zmęczenie.
Dlatego tez nie zaleca się pływania w zimnej wodzie, a jedynie kąpiel w płytkiej wodzie, najlepiej w obecności innych. Każda osoba podczas pływania w wodzie o temperaturze poniżej 5°C powinna mieć kontrolowane parametry temperatury wnętrza ciała i częstości skurczów serca. Ważne jest, aby zapobiec spadkowi temperatury ciała poniżej 32°C oraz arytmii, a w przypadku wy- stąpienia niebezpiecznych okoliczności niezwłocznie wyciągnąć taką osobę z wody.

 

Zastosowanie zimna w sporcie i rekreacji ruchowej:

Zimno odnajduje zastosowanie w leczeniu podstawowym, kinezyterapii a także coraz częściej w odnowie biologicznej i sporcie.
Stosowana jest w leczeniu ostrych urazów, m.in.: stłuczeń mięśni, krwiaków mięśniowych, skręceń stawów i uszkodzeń więzadeł.

Odgrywa również istotną rolę w leczeniu przewlekłych zespołów przeciążeniowych, np.: tendopatii, zaburzeń rzepkowo-udowych.

Wyniki badań wskazują, że jednorazowe zanurzenie w zimnej wodzie, bezpośrednio po wysiłku jest skuteczne w redukcji markerów uszkodzenia mięśni.
Zimno staje się ważnym narzędziem w profilaktyce urazów z przeciążenia, w przebiegu intensywnych treningów oraz przygotowań do startów w zawodach rangi mistrzowskiej.
Chłodzenie stanowi ponadto środek uzupełniający po operacyjnych zabiegach rekonstrukcji wewnątrzstawowych oraz rekonstrukcji więzadeł, ścięgien, mięśni i kości.

 

 

Korzyści wynikające z zimnych kąpieli:

1. Aklimatyzacją do niskiej temperatury – następuje zmniejszona podatność na zimno
2. Sprawna termogeneza i dobre przystosowanie układu krążenia
3. Hartowanie ciała i zapobieganie chorobom, także infekcyjnym, u morsów stwierdza się zwiększoną odpowiedzialność układu immunologicznego
4. Zmniejszona częstość zakażeń układu oddechowego o 40%
5. Redukcja bólu na okres przeszło 24h
6. Zmniejsza napięcie i zmęczenie ciała
7. Poprawia nastrój i pamięć,
8. Częściowo wpływają na emocje i mają duże przełożenie w życiu codziennym chociażby przez większą pewność siebie.

Morsowanie trend, który porwał Polaków i jest coraz chętniej uprawiany. Wiąże się z wieloma korzyściami jednakże przystępując do tego typu aktywności należy pamiętać o zastosowaniu środków ostrożności i odpowiednim przygotowaniu.
Jeżeli myślisz o rozpoczęciu morsowania zapraszam do kontaktu – w linku znajdziesz skrót wydarzeń, które współorganizuje.

Autor: Kasia Zapała

No Comments

Post A Comment