Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników

 

Czym jest?

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest zaburzeniem hormonalnym występującym u kobiet w wieku rozrodczym. Kobiety z PCOS mogą mieć rzadkie lub przedłużające się miesiączki lub nadmierne poziomy męskich hormonów (androgenów). W jajnikach mogą powstawać liczne małe zbiorniki płynu (pęcherzyki) i nie są w stanie regularnie uwalniać jajeczek.

Dokładna przyczyna PCOS jest nieznana. Wczesna diagnoza i leczenie wraz z utratą masy ciała mogą zmniejszyć ryzyko długotrwałych powikłań, takich jak cukrzyca typu 2 i choroby serca.

Genetyka ma ogromne znaczenie w rozwoju choroby. Już w okresie płodowym kobiety są narażone na czynniki środowiskowe.

– krótkie cykle <21-24 dni

– długie cykle > 35 dni

 

Diagnostyka

Diagnozę PCOS stawia się na podstawie Kryteriów Rotterdamskich i  muszą występować  dwa z trzech kryteriów.

    1. oligoowulacja (rzadkie owulacje) lub an owulację (brak owulacji)
    2. hiperandrogenizm kliniczny i/lub biochemiczny,
    3. morfologia policystycznych jajników

 

Należy wcześniej również wykluczyć hiperprolaktynemię oraz choroby tarczycy. Przyczyna PCOS nie zawsze jest jednoznaczna. Może występować PCOS o podłożu zapalnym/ z insulino opornością/ „przypominające” stan PCOS spowodowane odstawieniem antykoncepcji.

 

Badania:

    • Morfologa
    • Glukoza i insulina / krzywa glukozowa z poziomem insuliny
    • Profil tarczycyowy
    • Kortyzol
    • Progesteron 21-23 dzień (przy 28 dniowym cyklu – ok. 7 dni przed miesiączką i 7 dni po owulacji) należy wiedzieć kiedy występuje owulacja, inaczej progesteron może wyjść na niski
    • Prolaktyna – 2-5 dzień i warto w również w II fazie cyklu (2-3h po przebudzeniu) 7 dni przed miesiączką – nie można uprawiać 2 dni przed badaniem seksu, dotykać piersi, masturbować się, za bardzo stresować, dzień wcześniej nie decydować się na intensywny trening
    • Estradiol – 2-5 dzień oraz można 7 dni przed miesiączką razem z progesteronem
    • FSH – 2-5 dzień cyklu
    • LH – 2-5 dzień cyklu
    • Androstendion – 2-5 dzień cyklu
    • DHEA-s, testosteron wolny – każdy dzień cyklu
    • AMH
    • B12, żelazo, ferrytyna, 25(OH)D

Badania warto zrobić po konsultacji ze specjalistą.

 

Objawy

Niektóre kobiety zaczynają odczuwać objawy w okolicach pierwszej miesiączki. Inne kobiety odkrywają, że mają PCOS dopiero po tym, jak przytyły  lub miały problemy z zajściem w ciążę. Oznaki i objawy PCOS są różne.

    1. Okresy nieregularne. Najczęstszą oznaką PCOS są rzadkie, nieregularne lub przedłużone cykle miesiączkowe. Na przykład możesz mieć mniej niż dziewięć okresów w roku, więcej niż 35 dni między miesiączkami a wyjątkowo obfitymi miesiączkami. Brak owulacji zapobiega co miesięcznemu zrzucaniu wyściółki macicy.
    2. Nadmiar androgenów. Podwyższony poziom męskich hormonów może powodować objawy fizyczne, takie jak nadmierne owłosienie twarzy i ciała (hirsutyzm), a czasami ciężki trądzik i łysienie typu męskiego. (około 70% kobiet z PCOS)
    3. Jajniki policystyczne. Twoje jajniki mogą być powiększone i zawierać wiele pęcherzyków (co najmniej 12). W rezultacie jajniki mogą nie funkcjonować regularnie.
    4. Trądzik – androgeny mogą przyczynić się do zwiększonej ilości wydzielanego sebum, co przyczynia się do stanów zapalnych w obszarach twarzy, klatki piersiowej, górnej części pleców.
    5. Nadmiar tkanki tłuszczowej – aż 80% kobiet z PCOS ma nadwagę lub otyłość
    6. Otyłość brzuszna oraz nieprawidłowy metabolizm glukozy.
    7. Łysienie typu męskiego – włosy na skórze głowy stają się cieńsze i zaczynają wypadać.
    8. Ciemnienie skóry – ciemne plamy na skórze mogą tworzyć się w fałdach ciała, takich jak na szyi, w pachwinie i pod biustem.
    9. Bóle głowy – zmiany hormonalne mogą wywoływać bóle głowy u kobiet.

Objawy są bardziej nasilone u osób otyłych.

 

Cykle menstruacyjne u nastolatek a PCOS

    • U nastolatek może występować łagodny hiperandrogenizm, co objawia się trądzikiem. Jest to związane z regulacją hormonów w młodym kobiecym organizmie. Przez pierwszy rok miesiączkowania około 70% cykli jest bezowulacyjna, co wiąże się z brakiem progesteronu i prowadzi to do bolesnych miesiączek
    • Do 2 lat nieregularne miesiączki nie wymagają diagnozy. Miesiączki mogą się stabilizować nawet do 5 lat.
    • Dlatego w okresie dojrzewania występuje wiele podobnych objawów do PCOS.

 

 

Przyczyna

Dokładna przyczyna PCOS nie jest znana. Czynniki, które mogą odgrywać rolę, obejmują:

    1. Nadmiar insuliny. Insulina to hormon wytwarzany w trzustce, który umożliwia komórkom wykorzystanie cukru, podstawowego zaopatrzenia organizmu w energię. Jeśli twoje komórki uodpornią się na działanie insuliny, poziom cukru we krwi może wzrosnąć, a organizm może wytwarzać więcej insuliny. Nadmiar insuliny może zwiększyć produkcję androgenów, powodując trudności z owulacją.
    2. Stan zapalny w organizmie. Badania wykazały, że kobiety z PCOS mają rodzaj niskiego stopnia zapalenia, który stymuluje policystyczne jajniki do produkcji androgenów, co może prowadzić do problemów z sercem i naczyniami krwionośnymi.
    3. Badania sugerują, że niektóre geny mogą być powiązane z PCOS.
    4. Nadmiar androgenów. Jajniki wytwarzają nienormalnie wysoki poziom androgenów, powodując hirsutyzm i trądzik.

 

Jak PCOS wpływa na Twoje ciało?

    1. Wyższy niż normalny poziom androgenów może wpływać na płodność i inne aspekty zdrowia.

Aby zajść w ciążę, kobieta musi mieć owulację. Kobiety, które nie owulują regularnie, nie uwalniają tylu jajeczek do zapłodnienia. PCOS jest jedną z głównych przyczyn niepłodności u kobiet.

    1. Syndrom metabliczny

Aż 80 procent kobiet z PCOS ma nadwagę lub otyłość . Zarówno otyłość, jak i PCOS zwiększają ryzyko:

    • wysoki poziom cukru we krwi
    • wysokie ciśnienie krwi
    • niski „dobry” cholesterol HDL/ wysoki „zły” cholesterol LDL

Razem czynniki te nazywane są zespołem metabolicznym i zwiększają ryzyko:

    • choroba serca
    • cukrzyca
    • udar mózgu
    • bezdech senny

Bezdech senny występuje częściej u kobiet z nadwagą — zwłaszcza jeśli mają one również PCOS. Ryzyko bezdechu sennego jest od 5 do 10 razy wyższe u kobiet z otyłością i PCOS niż u kobiet bez PCOS.

    1. Rak endometrium

Podczas owulacji złuszcza się wyściółka macicy. Jeśli nie owulujesz co miesiąc, podszewka może się odbudować.

Pogrubiona wyściółka macicy może zwiększać ryzyko raka endometrium.

    1. Depresja

Zarówno zmiany hormonalne, jak i objawy, takie jak niechciany wzrost włosów, mogą negatywnie wpływać na twoje emocje. Wiele osób z PCOS w końcu doświadcza depresji i lęku .

 

Jak zadbać o zdrowie przy PCOS?

  • Zadbać o odpowiednią masę ciała.

Nadmiar tkanki tłuszczowej przyczynia się do wzrostu markerów prozapalnych i zwiększa insulino oporność, zmniejsza się aktywność dejodynazy typu 2, która jest odpowiedzialna za produkcję trójjodotyroniny (T3), a więc poziom T3 maleje i wzrasta tyreotropina (TSH).

  • Zadbać o odpowiednią ilość estrogenów

Nadmiar estrogenów względem progesteronu może stymulować produkcję cytokin zapalnych oraz produkcji przeciwciał i przestymulowania układu odpornościowego.

  • Zadbać o sen i regenerację

Melatonina produkowana podczas snu jest najsilniejszym antyoksydante. Należy ograniczyć picia kawy do 1-2 filiżanek do godziny 14/15 oraz zadbać o regulację rytmu dobowego.

  • Zredukować stres

Przy PCOS często jest podwyższony kortyzol (PCOS o podłożu nadnerczowym), który zwiększa poziom glukozy we krwi prowadząc do rozregulowanej gospodarki węglowodanowej.

  • Wyregulować gospodarkę węglowodanową, w tym insulino oporność / hipoglikemie.

Zadbać o prawidłowy Ładunek Glikemiczny diety

  • Zredukować stres oksydacyjny i stan zapalny
  • Podjęcie form aktywności fizycznej wyciszające, np. joga, medytacja, wyciszenie. Aktywność fizyczna raczej w pierwszej połowie dnia.

 

Kluczowe składniki w PCOS

  • Witamina E
  • Witamina A
  • Witamina C
  • Witaminy z grupy B
  • Witamina D
  • Kwasy omega 3
  • GLA
  • Magnez
  • Inozytol
  • Cynk
  • L- karnityna
  • NAC
  • Berberyna
  • Resweratrol
  • Niepokalanek
  • Chrom
  • Koenzym Q10
  • Melatonina
  • EGCg

 

Podsumowanie

PCOS jest coraz częściej rozpoznawalne w XXI wieku wśród kobiet. Jeśli pojawiły się jakiekolwiek niepokojące objawy, które zostały wymienione wyżej i utrzymują się dłuższy okres czasu należy skonsultować to z lekarzem. Szacuje się, że około 15% kobiet może cierpieć na to zaburzenie. Warto zaznaczyć, że jajniki nie są przyczyną problemu. To zaburzenia hormonalno-metaboliczne są tutaj główną przyczyną, a jajniki konsekwencją tych zaburzeń. Niestety nie da się w pełni wyleczyć z PCOS. Może ulec remisji, a wyniki krwi poprawić. Natomiast chcąc uzyskać pełnie zdrowia należy już całe życie pamiętać o diecie i zdrowym stylu życia.

 

Autor: Justyna Miławska

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.